|
Güvenli ve en az
riskle kazanç sağlamak isteyenlere yeni bir alternatif sunan emlak
yatırım ortaklğı, Türkiye'de henüz yeni bir yatırım
modelidir.
A-Emlak
Yatırım Ortaklığının Amacı
Emlak yatırım
ortaklığının amacı, getiri potansiyeli yüksek emlaklara,emlaka
dayalı projelere yatırım yapmak, portföyündeki emlaklardan kira
geliri elde etmek ve bu şekilde kira ve alım satım kazançları
yoluyla emlakların yüksek gelirine ulaşmaktır. Emlak yatırım
ortaklığının hisse senedini alarak ortak olan bir yatırımcı,
yüksek getirili emlaklardan dolaylı olarak yararlanmış olmaktadır.
Portföyündeki emlakları alım satımından kar sağlayan emlak
yatırım ortaklığı, dönem sonunda bu karı ortaklarına temettü
olarak dağıtacak ve emlak gelirini ortaklarına aktaracaktır.
Emlakın kendisinin değil, ona yatırım yapan bir şirketin hisse
senetlerinin satın alınması, emlak yatırımının likidite
edilmesi sorununu ortadan kaldırmaktadır.
B-Emlak
Yatırım Ortaklığının Yatırımcılarına Sağladığı
Avantajlar
Yatırımcılar,
emlak yatırım ortaklığı hisse senetlerini borsada likidite
etmek yanında, borsada oluşan fiyat dalgalanmalarından da
yararlanırlar. Ayrıca, şirketin portföyü bu alanda uzman kişiler
tarafından yönetildiğinden, herhangi bir kişinin kendi başına
yatırım yapmasından daha etkin sonuçlar elde edilebilecektir.
-Yatırımcılar,
yüksek yatırım gelirlerinden şirketteki hisseleri oranında pay
alabiliyorlar.
-Çok çeşitli
emlaklara aynı anda yatırım yapıldığı için risk azalıyor.
-Yatırımcılar,
emlak sektörünün profesyonelleri tarafından yönlendiriliyor ve
gayrimenkul yatırımlarına likidite kazandırılıyor.
-Yatırımcılar,
temelde emlak yatırımı yaparken, bir şirkete ait menkul kıymetleri
satın alıp istediğinde bunu borsada satabiliyor. Böylece, emlak
yatırımlarını menkul kıymet olarak satarak bir satış kolaylığı
kazanılmış oluyor ve bu sayede gemlakın bürokratik satış süreçleri
ve müşteri bulma zorluğu ortadan kalkıyor.
-EYO'lar yatırım
avantajlarının yanısıra vergi avantajları da sunuyor. EYO şirketlerinin
gelirleri, Kurumsal Vergisi Kanunu'nun 8/4-d maddesi uyarınca
kurumlar vergisinden istisna. Ayrıca EYO şirketlerinin ortaklarına
kar dağıtmaları durumunda, herhangi bir gelir vergisi tevfikatı
yapılması da gerekmiyor. Dolayısıyla EYO bünyesinde elde edilen
kazançlar hem kurumlar, hem de gelir vergisi tevkifatına tabi
olmadığından yatırımcılara hiç vergilendirilmemiş bir kazanç
dağıtılıyor.
-Bu şirketlere
yatırım yapan yatırımcıların bir kısmı da, organize bir şekilde
işleyen ikincil piyasalarda işlem gören EYO hisselerini doğrudan
emlak yatırımına tercih eden uluslararası kuruluşlardır. Bu
kuruluşlar böylece gelişmekte olan ülkelerdeki emlak
getirilerinden yararlanmış olurlar
C-EYO'lara
Yatırımcılara Sağladığı Haklar
Bir emlak yatırım
ortaklığının hisse senedine yatırım yapan yatırımcı, kaynağı
Türk Ticaret Kanunu olan bazı haklara sahip olmaktadır. Bu haklar
:
- Ortaklığın
elde ettiği kardan payına düşen kısmını alma hakkı,
- Ortaklığın
tasfiyesi halinde tasfiye payı hakkı,
- İç
kaynaklardan yapılacak sermaye artırımı nedeniyle çıkarılacak
hisse senetlerini bedelsiz olarak alma hakkı,
- Ortaklığın
sermaye artırımında yeni payları edinmede öncelik(rüçhan)
hakkı,
- Genel kurul
toplantılarına katılma, konuşma ve öneride bulunma hakkı,
- Genel kurul
toplantılarında oy kullanma hakkı,
- Ortaklığın
faaliyetleri ve hesapları hakkında bilgi alma, inceleme ve
denetleme hakkıdır.
D-Emlak
Yatırım Ortaklıklarına Yatırım Yapmak
Emlak yatırım
ortaklığı hisse senetlerine yatırım yapmak isteyen yatırımcılar,
borsada işlem yapmaya yetkili bir aracı kuruluşa talimat vererek
hisse senetlerinin, ilk defa halka arzı sırasında birincil
piyasalarda veya daha önce halka arzedilmiş hisse senetlerinin
ikincil piyasalarda alım satımını aracı kuruluşlar aracılığıyla
borsada gerçekleştirirler.
E-
Emlak Yatırımı Yaparken Dikkat Etmesi Gerekenler
Yatırımcı, yatırım
yapacağı emlak yatırım ortaklığının karlılık durumu,
faaliyetleri, yatırımları ve finansman yapısı hakkındaki
bilgileri, şirketin faaliyet raporlarından, kamuya açıklanan
mali tablolarından izlemeli, ayrıca şirketin sermaye, yönetim ve
mali yapısı ile faaliyetleri hakkındaki değişikliklere ilişkin
olarak şirket tarafından borsaya bildirilen açıklamaları takip
etmelidir.
F-Emlak
Yatırım Ortaklığının Güvenilirliği
EYO'ların portföyündeki
emlakların değeri SPK'nın ilan ettiği resmi eksperlerin yaptıkları
değerleme raporuyla belirlenir ve buna göre yatırımcılara açılır.
Böylece değerleme günündeki emlakların rayiç değeri, emlak
yatırım ortaklığı portföyüne yansıtılır. Bu değerleme
sonuçları şirketin mali tabloları ile birlikte belirli
periyodlarla ilan edilir ve şirketin yatırımcılarının, şirketin
gerçek değeri hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanır. Bu
sayede yatırımcılar yatırım yaptıkları şirketin portföy değerini
bilir ve yatırımlarının cari değerini karşılaştırma imkanı
bulurlar.
Ayrıca,SPK tarafından,
yatırım projelerinin yasal düzenlemelere uygun olması, proje
izinlerinin alınması gibi hukuki yükümlülükler denetlenir.
Emlak Yatırım Ortaklığı şirketleri, faaliyetleri ile ilgili önemli
tüm kararlarını ve yatırımlarını SPK'ya, borsaya ve yatırımcılarına
açıklamak mecburiyetindedirler.
Yatırımcı yaptığı
yatırımı nasıl değerlendirebilir?
Yatırımcılar
basit olarak şirketin varlıklarının rayiç değerleri toplamına
şirketin alacakları ve diğer varlıklarını ekleyerek ve bu
tutardan borçlarını düşerek şirketin aktif değerini
bulabilirler. Net aktif değerin şirketin hisse senedi sayısına bölünmesi
halinde ise hisse senetlerinin o gün itibariyle finansal olarak
olması gereken değer bulunur. Ancak emlak yatırım ortaklığı
hisse senetleri borsada işlem gördüğünden, hisse senedi
fiyatları genel ekonomik konjonktüre bağlı olarak net aktif değerinden
farklı olarak da oluşabilecektir. |